1 داشبورد با 10 شاخص رایگان
فقط تا پایان اردیبهشت ماه
همین حالا اقدام کنید
مراحل پیاده سازی هوش تجاری در سازمانها

پیش‌نیازها و مراحل پیاده سازی هوش تجاری درسازمان‌ها

20 شهریور 1400
Uncategorised

اهمیت استقرار و پیاده سازی هوش تجاری در راستای ایجاد مدیریت بهینه سیستم‌های نرم‌افزاری سازمان‌ها است. تاثیر هوش تجاری بر توسعه و ارتقای مدیریت سازمان‌ها و فواید بی‌شمار آن در کسب مزیت‌های رقابتی، بسیاری از مدیران شرکت‌های خصوصی و سازمان‌های دولتی را برای پیاده‌سازی این ابزار نوین، متقاعد کرده است.

در این مقاله به بررسی ضرورت‌های موجود برای پیاده سازی هوش تجاری می‌پردازیم. پیش‌نیازهای فنی و زیرساخت‌ها، نیروی انسانی متخصص و روش سنجش میزان آمادگی سازمان‌ها هم بخش دیگری از این بررسی است.

فناوری اطلاعات ابزارهای متنوعی را در عرصه‌های مختلف در اختیار ذینفعان قرار داده است. برای استفاده از این ابزارها، لازم است تا همسویی و مشارکت استراتژیک میان کسب‌وکار و واحد فناوری اطلاعات در سازمان شکل بگیرد. با این همسویی است که سیستم‌های اطلاعاتی وارد چرخه بهبود مستمر فرآیندهای سازمان می‌شوند. به این ترتیب فرهنگ سازمانی تغییر می‌کند و روند اجرای فرآیندهای حیاتی سازمان‌ها بهبود می‌یابد. چنین سازمانی در پایان راه به سازمانی هوشمند و یادگیرنده بدل شده است.

پیش نیازهای فرآیند پیاده سازی هوش تجاری

مهمترین نیاز یك مدیر، داشتن اطلاعات دقیق برای اتخاذ تصمیم درست است. جمع‌آوری اطلاعات، پردازش، تحلیل و سرانجام نظارت بر اجرای آن‌ها از عوامل مهم در تصمیم‌گیری استراتژیك یك سازمان هستند. بدون شک، یک ابزار کارآمد برای پیاده‌سازی این روال‌ها، نرم افزار هوش تجاری است.

سازمان‌هایی با مدیریت قدیمی كه از هوش سازمانی استفاده نمی‌كنند در تصمیم گیری‌ها معمولاً با موانع متعددی از جمله حجم بالای داده‌ها، پیچیدگی دسترسی به آن‌ها و عدم توانایی پیگیری فرآیندها و نتایج روبرو هستند که عملکرد بهینه سازمانی را به تاخیر می‌اندازند.
در مجموع باید گفت؛ داده‌های هر سازمانی، سرمایه و دارایی اصلی است که نیازمند مدیریت هوشمند و منسجم بدون احتمال خطا و اشتباه است. این کاریست که هوش تجاری به خوبی از عهده آن برمی‌آید.

مراحل فنی استقرار و پیاده سازی هوش تجاری

۱- تامین سخت‌افزارهای ذخیره‌سازی اطلاعات و انجام محاسبات.
۲- تهیه نرم‌فزارهای کاربردی مورد نیاز برای انتقال و ارتباط و تجمیع داده‌ها مانند CRM، SCM ،ERP.
۳- تجمیع اطلاعات و داده‌های سازمانی از طریق یک نرم‌افزار واسط جهت پوشش انواع پروتکل‌ها.
۴- ایجاد پایگاه‌‌های داده رابطه‌ای و انبار داده‌ها برای جمع‌آوری و طبقه‌بندی اطلاعات تاریخی سازمان و تسریع تجزیه و تحلیل اطلاعات
۵- فراهم کردن امکان پردازش‌ها و موتورهای آنلاین تحلیلی اطلاعات
۶- نرم‌افزارهای کاربردی تحلیلی
۷- نمایش اطلاعات نهایی و طبقه‌بندی نتایج مانند انواع داشبوردها و ابزارهای گزارش‌گیری.

معماری هوش تجاری در سازمان

هوش تجاری یا (Business Intelligence)، روش‌ها، فرآیندها و ساختارهای فناورانه‌ای است که داده‌های خام را به اطلاعات مفید تبدیل می‌کند و زمینه تصمیم‌گیری‌های استراتژیک و قابل اجرا را برای مدیران سازمان‌ها ممکن می‌کند.

«داشبوردهای مدیریتی» به عنوان بازیگر نقش اصلی در «هوش تجاری» امکان تجزیه و تحلیل حجم زیاد اطلاعات را با هدف تشخیص، بهبود یا ایجاد فرصت‌های جدید در اختیار مدیران سازمان‌ها قرار می‌دهند.

با ابزار هوش تجاری می‌توان به تصمیم‌گیری آگاهانه‌ و اجرای موثر آنها در سازمان‌ امیدوار بود. این روند ارتقای فرهنگ سازمانی، ثبات فرآیندها و نتیجه‌گیری بهتر از آنها را ممکن می‌کند.

معماری هَوش تجاری در شرکتها
معماری هَوش تجاری در شرکتها


مراحل استقرار موفق هوش تجاری در سازمان‌ها


شناسایی شاخص‌های محوری کسب و کار

مهم‌ترین گام‌ در ایجاد داشبوردهای مدیریتی، درک کامل محیط کسب‌وکار سازمان است. در این بخش نیازهای مخاطبان برای داشبوردها تجزیه و تحلیل می‌شوند. براساس نتایج این تحلیل‌ها شاخص‌های کلیدی عملکرد (KPI) و پارامترهای مرتبط با آن‌ها تعریف می شوند.

طراحی داشبوردها و ابزار گزارش‌ساز

طراحی داشبوردها برای دریافت گزارش‌های نهایی است. در این بخش، نمونه‌ای از خروجی‌های نهایی برای کاربران سیستم ایجاد می‌شود تا همه به فهمی مشترک از خروجی نهایی دست یافته و نظرات خود را در این بخش اعمال کنند.

جمع‌آوری و آماده‌سازی داده‌ها

هدف در این مرحله، اطمینان از دسترسی به اطلاعات با حجمی مناسب و کیفیتی قابل قبول است. محتوای داده‌ها، سازگاری آن‌ها با داشبوردهای طراحی شده و ساختار داده‌ها در این مرحله، بررسی خواهد شد. پس از اطمینان از دسترسی به حجم قابل قبولی از داده‌ها، عملیات آماده‌سازی داده‌ها و مناسب بودن داده‌های در دسترس برای ایجاد داشبوردهای نهایی به‌صورت دستی و بر روی نمونه‌ای از داده‌های موجود انجام می‌شود. مهم‌ترین گام‌های اجرایی در این مرحله عبارتند از جمع‌آوری داده‌ها، استانداردسازی داده‌ها، مدیریت داده‌ها و پالایش آن‌ها و …

ایجاد انباره داده‌ها (DW) و عملیات واکشی داده‌ها (ETL)

انباره داده، مخزنی برای ذخیره‌سازی یکپارچه داده‌ها از منابع مختلف اطلاعاتی است. در انباره‌ها، داده‌های فعلی و تاریخی سازمان در یک محل ذخیره شده و از آن‌ها در تهیه گزارش‌های تحلیلی برای مدیران سازمان استفاده می‌شود. به‌طور کلی داده‌های راهکار BI در یک انبار داده و اطلاعات زیربخش‌های سازمان در Data Mart‌ها نگهداری می‌شوند.

با استفاده از فرآیند ETL، کلیه داده‌های خام از سیستم‌های مختلف اطلاعاتی جمع‌آوری شده و پس از یکپارچه‌سازی در انباره داده مرکزی ذخیره‌سازی می‌شوند. گام‌هایی که در این فرآیند اجرا می‌شوند عبارتند از استخراج داده‌ها از سیستم‌های مختلف اطلاعاتی و تبدیل داده که شامل فعالیت‌های زیر است:


• اجرای قوانین کسب و کار: محاسبه Measure و Dimension
• پاک‌سازی داده‌ها
• فیلتر کردن: انتخاب ستون‌هایی مشخص برای بارگذاری در انباره داده
• جداسازی: تقسیم یک ستون به چندین ستون
• ادغام: تجمیع داده‌های استخراج شده از منابع مختلف
• اعمال هرگونه اعتبارسنجی ساده یا پیچیده بر روی داده‌ها
• بارگذاری: بارگذاری داده‌ها در انباره داده

داشبوردهای اطلاعاتی

در این مرحله، داشبوردهای اطلاعاتی پیاده‌سازی می‌شود. طراحی و پیاده‌سازی داشبوردها با توجه به قوانین مرتبط با مصورسازی اطلاعات انجام می‌شود تا به‌راحتی اطلاعات در اختیار کاربران قرار بگیرد.

پیاده‌سازی آزمایشی

پس از طراحی و پیاده‌سازی انباره داده، واکشی اطلاعات و داشبوردهای اطلاعاتی، نوبت به اجرای آزمایشی داشبوردها خواهد رسید. هدف از انجام این مرحله، اطمینان از صحت محاسبات و فرمول‌های مورد استفاده، اطمینان از کارایی داشبوردها برای استفاده از مدیران و همچنین بررسی فرآیند واکشی اطلاعات از منابع مختلف اطلاعاتی و نمایش آن‌ها در داشبوردهاست. در این مرحله، تغییرات مدنظر مدیران و کاربران بر روی داشبوردها اعمال و سامانه آماده بهره‌برداری می‌شود.

عملیاتی‌سازی

پس از تائید صحت عملکرد داشبوردهای اطلاعاتی زمان بهره‌برداری از سامانه هوش تجاری است. در این مرحله برای افراد، نام کاربری تعریف و سطوح دسترسی هریک از آنها در سیستم تعیین می‌شود.

پشتیبانی

پس از مرحله عملیاتی سازی و بهره‌برداری کاربران از سامانه BI، کلیه جنبه‌های آن ازجمله عملیات ETL اطلاعات، خروجی‌ها و داشبوردهای اطلاعاتی باید به‌صورت مستمر پایش و نگهداری شوند.